Symphony No. 5 in C minor, Op. 67 beethoven

ซิมโฟนีหมายเลข 5 ในบันไดเสียง ซี ไมเนอร์ (Symphony No. 5 in C Minor) ของบีโทเฟน เป็นผลงานที่เขาประพันธ์ขึ้นในช่วง ค.ศ. 1804-1808 ในแคตาลอกผลงานของบีโทเฟนระบุเลขโอปุส 67 (Opus 67) ซิมโฟนีบทนี้นับว่าเป็นหนึ่งในงานดนตรีคลาสสิกที่ได้รับความนิยมสูงสุด และรู้จักกันแพร่หลายที่สุด รวมทั้งถูกนำออกแสดงและได้รับการบันทึกเสียงมากที่สุด

ลุดวิก ฟาน เบโธเฟ่น

ซิมโฟนีบทนี้มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักอย่างรวดเร็ว หลังจากนำออกแสดงครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. 1808 ในเวลานั้น แอนสท์ เทโอดอร์ อะมาดอยส์ ฮอฟฟ์มันน์ (Ernst Theodor Amadeus Hoffmann) ได้บรรยายเอาไว้ว่า "นับเป็นหนึ่งในผลงานชิ้นสำคัญที่สุดแห่งยุค"

บทเพลงนี้ขึ้นต้นด้วยตัวโน้ตหลักที่รู้จักกันอย่างดี 4 ตัว "แท้น แท้น แท้น แถ่น..."

ภาพ:Beethoven symphony 5 opening.png

เนื่องจากโน้ตหลัก 4 ตัวของเพลงคล้ายกับรหัสมอร์ส (คือ จุด จุด จุด ขีด) ที่ตรงกับอักษรโรมัน V โน้ตหลักนี้จึงใช้เป็นเครื่องหมายของคำว่า "victory" (ชัยชนะ) ในพิธีเปิดการออกอากาศสถานีวิทยุบีบีซี (BBC) ของอังกฤษในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 อันเป็นความคิดของวิลเลียม สตีเฟนสัน (William Stephenson)

การบรรเลงรอบปฐมฤกษ์

ซิมโฟนีบทที่ 5 นี้ถูกนำออกบรรเลงเป็นรอบแรก เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม ค.ศ. 1808 โดยที่บีโทเฟนเป็นผู้ควบคุมวงด้วยตนเองปฐมทัศน์ โอกาสดังกล่าวถือว่าเป็นคอนเสิร์ตยักษ์ใหญ่ ประกอบด้วยผลงานใหม่ทั้งหมดของบีโทเฟน โดยได้แสดงที่โรงละคร Theater an der Wien ในกรุงเวียนนา และมีรายการแสดงดังนี้

* ซิมโฟนีหมายเลข 6 (Symphony No. 6)
* Aria: "Ah, perfido", Op. 65
* The Gloria movement of the Mass in C Major
* Piano Concerto No. 4
* -- พักการแสดง --
* ซิมโฟนีหมายเลข 5
* Sanctus and Benedictus movements of the C Major Mass
* Choral Fantasy

การแสดงดังกล่าวใช้เวลานานกว่า 4 ชั่วโมงเลยทีเดียว

สำหรับ ซิมโฟนีหมายเลข 5 และหมายเลข 6 ซึ่งประพันธ์ขึ้นในเวลาใกล้เคียงกันนั้น ปรากฏในโปรแกรมคอนเสิร์ตเป็นหมายเลข 6 และ 5 ตามลำดับ แต่ในปัจจุบันมีการลำดับหมายเลขสลับกันตามลำดับการพิมพ์

บีโทเฟนนั้น อุทิศซิมโฟนีบทนี้ให้แก่ผู้อุปถัมภ์สองท่าน ได้แก่ เจ้าชาย F.J. von Lobkowitz และ เคาน์ Andreas Razumovsky คำอุทิศนั้นปรากฏในการพิมพ์ครั้งแรก เมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 1809

รายละเอียดของแต่ละท่อน

ซิมโฟนีบทนี้มีด้วยกัน 4 ท่อน หรือมูฟเมนต์ ดังนี้

I. Allegro con brio
II. Andante con moto
III. Scherzo. Allegro
IV. Allegro

สามท่อนแรกนั้นเรียงเรียงสำหรับเครื่องดนตรีต่างๆ ได้แก่ ฟลุต 2 ตัว, โอโบ 2 ตัว, คลาริเน็ต 2 ตัว (ในคีย์ บีแฟลต), บาสซูน 2 ตัว, ฮอร์น 2 ตัว, ตรัมเป็ต 2 ตัว, กลองทิมปะนี และเครื่องสายตามปกติ ได้แก่ ไวโอลิน 1 และไวโอลิน 2, วิโอลา, เชลโล และดับเบิลเบส ส่วนท่อนสุดท้ายได้เพิ่มปิคโคโล, คอนทราบาสซูนอย่างละตัว และทรอมโบน 3 ตัว (อัลโต, เทเนอร์ และเบสส์)

การแสดงดนตรีทั้งหมด ใช้เวลาประมาณ 35 นาที

การเลือกบันไดเสียง

คีย์ ของซิมโฟนีหมายเลข 5 เป็นบันไดเสียง ซีไมเนอร์ (C minor) นับว่าเป็นคีย์พิเศษของบีโทเฟนเลยทีเดียว มีนักวิจารณ์ให้ความเห็นว่าสำหรับบีโทเฟนแล้วคีย์นี้เป็นตัวแทนของ น้ำเสียงแบบวีรบุรุษ และมีความเกรี้ยวกราด และเขาใช้คีย์นี้สำหรับงานที่มีความเข้มข้นเป็นพิเศษ หรือ สงวนไว้สำหรับดนตรีที่แสดงออกทางอารมณ์สูงสุดของเขา

ผลงานอื่นๆ ของบีโทเฟนในบันไดเสียง ซี ไมเนอร์ ที่ให้ภาพในลักษณะดังกล่าว มีดังต่อนี้ไป

* "Piano Sonata No. 5", Opus 10 no. 1 (1795-8)
* "Piano Sonata No. 8", Opus 13, "Pathetique" (1798)
* "Piano Concerto No. 3" no. 3 (1800)
* "String Quartet No. 4", Opus 18, no. 4 (1800)
* "Sonata in C minor for Violin and Piano", Op. 30, no. 2 (1802)
* "Symphony No. 3"; second "Funeral March" movement (1803)
* "Coriolanus" overture, Opus 62 (1807)
* "Piano Sonata No. 32", Op. 111 (1822)

ซิมโฟนีหมายเลข 5 กับผลงานในรูปแบบอื่นๆ

เสียงโน้ต ..มีมีมีโด..เรเรเรที.. จากมูฟเมนต์ที่ 1 ของซิมโฟนีหมายเลข 5 ถูกนำมาใช้ซ้ำหลายครั้งในดนตรียุคหลัง เช่น

* ถูกนำมาใช้เป็นเพลงเปิดของสถานีวิทยุบีบีซี ของอังกฤษ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2
* เพลง A Fifth of Beethoven เป็นซิมโฟนีหมายเลข 5 ในจังหวะดิสโก โดย Walter Murphy เมื่อ ค.ศ. 1976 และเป็นเพลงประกอบภาพยนตร์ Saturday Night Fever (1977)
* เพลง Roll Over Beethoven โดย Chucker Berry เมื่อ ค.ศ. 1956 และนำมาขับร้องใหม่โดยวง Beatles, Status Quo และวง ELO - Electic Light Oechestra (ค.ศ. 1973))
* นักกีตาร์ Yngwie Malsteen โซโล่กีตาร์ ซิมโฟนีหมายเลข 5 แบบเฮฟวี่เมตัล
* ภาพยนตร์ Beethoven (1992) หนังครอบครัวเกี่ยวกับสุนัขพันธุ์เซนต์เบอร์นาร์ต ตั้งชื่อสุนัขว่า บีโธเฟน โดยใช้เสียงโน้ตท่อนนี้ แทนตัวบีโธเฟน
* ภาพยนตร์ V for Vendetta (2005) หนังและหนังสือเกี่ยวกับการต่อสู้ขับไล่ทรราช ใช้เสียงโน้ตท่อนนี้ สื่อถึงการต่อสู้และชัยชนะ โดย V (มาจากเลข 5 และหมายถึง Victory) เป็นชื่อตัวละครเอก